Bilim dünyasında uzun süredir Güneş’in sakinleşme sürecine girdiği yönünde değerlendirmeler yapılırken, son haftalarda yaşanan gelişmeler bu beklentilerin tersine bir tablo ortaya koydu. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA ile uzay hava durumu uzmanlarının paylaştığı son veriler, Güneş’teki hareketliliğin yeniden ciddi şekilde arttığını gösteriyor.
NASA’nın yayımladığı güncel raporlara göre, son dönemde art arda meydana gelen güçlü X sınıfı güneş patlamaları, küresel ölçekte iletişim ve enerji altyapıları üzerindeki olası etkileri yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, özellikle güçlü güneş fırtınalarının elektrik şebekeleri, uydu sistemleri ve haberleşme ağları üzerinde risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Art Arda Gelen X Sınıfı Patlamalar
NASA’nın Solar Dynamics Observatory (SDO) teleskopları tarafından kaydedilen son patlamaların, yalnızca birkaç saat arayla meydana geldiği açıklandı. X sınıfı olarak tanımlanan bu patlamalar, Güneş’te gözlemlenen en güçlü enerji boşalmaları arasında yer alıyor.
Yetkililer, yaşanan patlamalar nedeniyle bazı bölgelerde kısa süreli radyo iletişim kesintileri meydana geldiğini belirtirken, özellikle Pasifik Okyanusu çevresi, Avustralya ve Doğu Asya’da geçici radyo kararmalarının rapor edildiği ifade edildi.
Uzmanlara göre güçlü güneş patlamaları;
Elektrik şebekelerini,
GPS sistemlerini,
Uydu haberleşmelerini,
Havacılık iletişimini,
İnternet altyapılarını etkileyebiliyor.
“Küresel Elektrik Kesintisi” İddiaları Tartışılıyor
Sosyal medyada yayılan “dünya genelinde aylar sürecek elektrik kesintileri yaşanabilir” yönündeki iddialar kamuoyunda endişe yaratırken, bilim insanları bu konuda daha temkinli değerlendirmeler yapıyor.
Uzay hava olayları üzerine çalışan uzmanlar, çok güçlü bir güneş fırtınasının özellikle yüksek voltajlı trafolar ve enerji iletim hatları üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini kabul ediyor. Ancak mevcut teknolojik altyapıların geçmişe kıyasla daha gelişmiş erken uyarı sistemlerine sahip olduğu vurgulanıyor.
Bilim çevrelerinde sıkça örnek gösterilen 1859 tarihli “Carrington Olayı” benzeri büyük ölçekli bir güneş fırtınasının günümüzde yaşanması halinde, dünya genelinde ciddi teknolojik aksaklıkların meydana gelebileceği belirtiliyor. Buna rağmen uzmanlar, şu an için “kaçınılmaz küresel çöküş” senaryolarının abartılı olduğunun altını çiziyor.
NASA ve NOAA Sürekli Takipte
NASA ile ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), Güneş’teki hareketliliğin “Solar Cycle 25” olarak adlandırılan aktif dönemin zirvesine yaklaştığını açıkladı. Yetkililer, önümüzdeki aylarda yeni güneş patlamalarının yaşanmaya devam edebileceğini ifade ediyor.
NASA tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Güneş patlamaları güçlü enerji boşalmalarıdır ve elektrik şebekeleri ile iletişim sistemleri üzerinde etkili olabilir.”
Uzmanlar, vatandaşların sosyal medya kaynaklı korku senaryoları yerine resmi uzay hava durumu açıklamalarını takip etmeleri gerektiğini vurgularken, gelişmelerin bilimsel çerçevede değerlendirilmesinin önemine dikkat çekiyor.
